प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग नववा : ई-अंशुमान

एडिंवरो - एडिंबरो हें स्कॉटलंड देशाच्या राजधानीचें शहर असून रॉयलबरो व काउंटी आहे. हे फर्थ ऑफ फोर्थ या खाडीच्या दक्षिणेस असून एडिंबरोशायर अथवा मिडलोथियन काउंटीचें गांव आहे.

मु ख्य इ मा र ती:- किल्ल्यांत सेंट मार्गारेटचें जुनें प्रार्थनामंदिर आहे. जवळच पार्लमेंटचा व मेजवानीचा दिवाणखाना असून त्यांत चिलखतें, शस्त्रे व सैन्याच्या तुकडीचीं निशाणें ठेविलीं आहेत. 'पॅलेसयार्ड' मध्यें राणी मेरी रहात होती. होलीरूड राजवाडा पूर्वी अ‍ॅबे होता. त्याची स्थापना इ. स. ११२८ त झाली. येथील पार्लमेंट सभागृहांत सध्यां वरिष्ठ कोर्ट भरत असतें. बाजूच्या इमारतींपैकीं एकांत स्कॉटलंडमधील सुंदर असें संग्रहालय (अ‍ॅडव्होकेट्स लायब्ररी)   आहे. 'रॉयल इन्स्टिट्यूशन' मध्यें स्कॉटिश रंगीत काम, खोदकाम व वस्तुसौंदर्य यांचें विद्यालय आहे. जवळच 'नॅशनल गॅलरी' असून त्यांत रेबर्न व इतर चित्रकारांचीं मूळ चित्रें आहेत. राष्ट्रीयचित्रसंग्रहालय (नॅशनल पोर्ट्रेट गॅलरी) व पुराणवस्तुसंग्रहालय क्वीनस्ट्रीटवर आहेत. हायस्ट्रीटच्या पूर्वटोकांशीं जॉन ऑक्सचें घर अद्यापि दुरूस्त करून चांगल्या स्थितींत ठेविलें आहे. काल्हन टेंकडीवर तुरूंग आहे. 'शेरीफ कोर्टाच्या' इमारतीसमोर अँड्रयू कार्नेजी यांचें मोफत ग्रंथसंग्रहालय आहे. स्कॉटचा पुतळा ईस्ट प्रिन्सेस स्ट्रीट नांवाच्या बगीच्यांत आहे. वाटर्लूच्या जयाचें स्मारक काल्टन टेंकडीवर असून तेथें बरींच स्मारकें आहेत. येथील प्रिन्सेसस्ट्रीटचा हा बाग फार जुना आहे. सध्यां आसपासचीं बरीच गांवें उपनगरांत मोडतात. न्यू हॅव्हन हें मासे मारण्यासाठीं प्रसिद्ध आहे. एडिंबरोच्या जवळचीं दोन प्रसिद्ध ठिकाणें म्हणजे रॉझलिन व हॅथॉर्न डेन हीं होत.

द ळ ण व ळ णा चीं सा ध नें:- एडिंबरोस नार्थ ब्रिटीश व कॅलेडोनियन हे दोन मुख्य रेलवेचे फांटे आहेत. लीथ, ग्रॅन्टन व ग्रेन्जमाऊथ हीं एडिंबरोचीं बंदरें आहेत. शहराच्या बहुतेक भागांतून ट्रॅमगाडी जाते. याशिवाय उपनगरांतील शहरें एडिंबरोशीं रेल्वेनें जोडलीं आहेत.

इ. स. १८८५ च्या कायद्यान्वयें एडिंबरोचे पूर्व, पश्चिम, मध्य व दक्षिण असे चार विभाग पाडण्यांत आले. प्रत्येक भागाला पार्लमेंटांत एक सभासद पाठविण्याचा अधिकार आहे. म्युनिसिपालिटीचे हेच विभाग आहेत. येथें स्कॉटिश चर्चची सर्वसाधारण सभा भरते. त्या वेळीं राजा एखाद्याची 'लॉर्ड हायकमिशनर' च्या जागीं नेमणूक करतो. ह्याच्याच अध्यक्षतेखालीं सभा भरते. ह्याच वेळीं युनायटेड फ्रीचर्चची वार्षिक सर्वसाधारण सभा होत असते.

एडिंबरो विश्वविद्यालयाची स्थापना इ. स. १५८३ त झाली. स्कॉच विद्यालयांत हें सर्वांत नवें आहे. याच विश्वविद्यालयांत स्त्रियांना प्रथम दाखल करण्यांत येऊन त्यांनां पदव्या मिळूं लागल्या. सेंट अ‍ॅड्रयूज व एडिंबरो या दोन विश्वविद्यालयांतर्फे पार्लमेंटांत एक सभासद जातो. येथील ग्रंथसंग्रहालयांत २,२०,००० पुस्तकें असून ७००० पेक्षां जास्त हस्तलिखित ग्रंथ आहेत. रॉयल स्कॉटिश पदार्थसंग्रहालयांत उद्योगधंदे, कला, शास्त्रें, यांच्यासंबंधीं वस्तू ठेविल्या आहेत.

अँड्रयू कार्नेजी यांच्या फंडातून एडिंबरो विश्वविद्यालयाला दरवर्षी कांहीं देणग्या मिळते. येथें रॉयल कॉलेज ऑफ सर्जन्स व रॉयल कॉलेज ऑफ फिजिशियन्स या दोन संस्था आहेत. 'न्यूकॉलेजांत' ख्रिस्ती धर्मशास्त्र शिकवितात. येथील रॉयल हायस्कूल सोळाव्या शतकांत स्थापन झालें. याशिवाय दुय्यम प्रतीच्या शिक्षणासाठीं येथें पुष्कळ शाळा आहेत.

येथें दुबळ्या, अनाथ व पंगु लोकांसाठीं रॉयल इनफर्मरी व दुसर्‍या कित्येक संस्था आहेत.

एडिंबरो हें व्यापार अथवा कारखान्यासाठीं विशेष प्रसिद्ध नाहीं. तरी पण येथील उद्योगधंदे महत्त्वाचें असून भरभराटीस आलेले आहेत. पूर्वीपासून मुद्रणालयाबद्दल एडिंबरोची ख्याति आहे. येथें नकाशे, अक्षरांचे खिळे, पुस्तकें बांधणें वगैरे कामें फार चांगलीं होतात. दारू गाळण्याचे येथें कारखानें आहेत. याशिवाय येथें लांकूडकाम, कागद, कांच, रबर, यंत्रें, वगैरे वस्तू तयार होतात. येथील किल्ल्यांत नेहमीं एखादी पायदळाची पलटण असते.

इ ति हा स:- फार प्राचीन काळीं येथें समुद्राच्या किनार्‍यावर ऑटॅडेनी व गॉडेनी ह्या दोन जाती रहात होत्या. यानंतर हा प्रदेश रोमन लोकांच्या ताब्यात होता. यांच्या नंतर ब्रिटीश लोकांच्या अंमलखालीं हा प्रदेश होता; व त्यांच्यापासून दक्षिणपिक्ट लोकांनीं हा प्रांत बळकाविला. इ. स. ६१७ (अथवा ६२९) सालीं नार्दंब्रियाचा राजा एडविन यानें पिक्ट लोकांचा पराभव केला. एडविनवरून एडिंबरो हें नांव आलें असावें. याचें गेलीक नांव ड्यूनेडिन होतें.

पहिल्या स्टुअर्ट राजांच्या वेळीं एडिंबरो हें सरहद्दीवरील तटबंदीचें शहर होतें. इ. स. १४३६ पासून एडिंबरो हें स्कॉटलंडची राजधानी व पार्लमेंटच्या बैठकीचें ठिकाण म्हणून प्रसिद्धीस आलें.

तिसर्‍या जेम्सच्या अंमलांत एडिंबरो शहराची फारच सोंदर्यवृद्धि झाली. परंतु फ्लॉडनच्या युद्धानंतर शहरास उतरती कळा लागली. सोळाव्या शतकांतील जॉन नॉक्स व राज्ञी मेरी यांच्यामुळें एडिंबरोंत बर्‍याच चळवळी सुरू झाल्या. परंतु सहाव्या जेम्स ज्या वेळीं इंग्लंडच्या गादीवर बसला त्या वेळेपासून एडिंबरो शहराचें महत्त्व बराच काळपर्यंत नाहींसें झालें. इ. स. १७०७ च्या इंग्लंड व स्कॉटलंड यांच्या एकीकरणाच्या कायद्यानें सुद्धां शहराची स्थिति सुधारली नाहीं.

इ. स. १७६० पासून एडिंबरो शहरांत पुनरूज्जीवनाचा संचार सुरू झाला. येथें इमारती बांधल्या गेल्या, पूल उभारण्यांत आले, प्रिन्सेस स्ट्रीटसारखे सुंदर रस्ते तयार करण्यांत आले, त्याचप्रमाणें वाङ्‌मय, शास्त्र व विद्या या बाबतींत या शहराची चांगलीच प्रगति झाली. नॉक्स, मांटगोमरी, रॅमसे, बर्न्स, स्कॉट यांसारखे नामांकित ग्रंथकार उदयास आले. 'ब्लॅकवुड्स मॅगाझिन' व 'एडिंबरो रिव्ह्यू' हीं दोन मासिकें प्रसिद्ध होऊं लागली. १९१० मध्यें शहरांत नवीन बाजार उघडण्यांत आले, व ठिकठिकाणीं कत्तलखानें स्थापण्यांत आले. सन १९१३ मध्यें कॉस्टरफाईन टेकडीवर एक प्राणिभवन उघडण्यांत आलें व त्यामध्यें जगांतील निरनिराळे जंगली प्राणी प्रदर्शनार्थ ठेवण्याचें ठरलें. सन १९१७ मध्यें ट्राम्वे कंपनी विकत घेऊन तिची सर्व व्यवस्था म्युनिसिपालिटीनें आपल्याकडे घेतली व साऊथ क्विन्सेबरी वगैरे इतर भागांत नवी ट्राम्बे सुरू करण्यांत आली.

सन १९२० त एडिंबरोचें सरहद्द वाढविण्यासंबंधींचें बिल मंजूर झाल्यामुळें एडिंबरोच्या कक्षेंत, लीथ, लिबरटन, कॉलिंटन, कॉर्स्टरफाईन इत्यादि शहरांचा व त्यांच्या सभोंवतालच्या मुलुखाचा अंतर्भाव होऊं लागला आहे व त्यामुळें एडिंबरो हें क्षेत्रफळाच्या दृष्टीनें लंडनच्या खालोखाल मोठें शहर होऊन बसलें आहे. या बिलामुळें एडिंबरोचें क्षेत्रफळ १०५९७ एकरांपासून तों ३२४०२ एकरापर्यंत वाढलें. क्षेत्रफळ वाढल्यामुळें व शहराची व्याप्ति विस्तृत झाल्यामुळें त्या मानानें म्युनिसिपालिटीच्या सभासदांची संख्या ५० पासून ७१ पर्यंत वाढली आहे व नवीन सात वार्ड पाडले गेले आहेत. १९२० सालीं खानेसुमारी झाली त्या वेळीं एडिंबरोची लोकसंख्या ४५०००० इतकी भरली.

शहरामध्यें मोठमोठ्या लोकांचीं जीं स्मारकें होतीं त्यांतहि अधिक भर पडली. थॉमस कार्लाईलचा एक पुतळा उभारण्यांत आला, तसेंच ग्लडस्टनचें स्मारकहि करण्यांत आलें. स्टीव्हन्सनच्या स्मरणार्थ स्टीव्हनसन क्लबची स्थापना करण्यांत आली. फ्रीमेसन संस्थेनें आपली प्रचंड इमारत या शहरांत बांधली व निरनिराळे अजबखानें अस्तित्वांत आले.

एडिंबरो हें राजधानीचें शहर असल्यामुळें व व्यापाराची देवघेव त्या ठिकाणीं पुष्कळच होत असल्यानें नवीन नवीन बँका व विमाकंपन्या स्थापन होणें अगदीं साहजिकच होतें व त्याप्रमाणें त्या स्थापना केल्या गेल्या.

क्विन्सबेरी व एडगर या बंदरांजवळ एडिंबरो असल्यानें महायुद्ध सुरू होतांच या बंदराचें लष्करीदृष्ट्या महत्त्व वाढल्यामुळें एडिंबरोलाहि विशेष महत्त्व प्राप्त झालें. त्या ठिकाणीं लष्कराची छावणीं ठेवण्यांत आली. जर्मन झेपेलिनची १९१६ मध्यें ज्या वेळीं या शहरावर धाड आली त्या वेळेपासून या शहराच्या संरक्षणार्थ वैमानिक दलाची तरतूद करण्यांत आली. महायुद्धाच्या शेवटीं शेवटीं एडिंबरो हें रजेवर असलेल्या, अमेरिकन लष्कराची व वसाहतीच्या सैन्याची विश्रांतीची जागा झालें होतें.

   

खंड ९ : ई ते अशुमान  

 

  ईजिप्त

  ईजियन समुद्र

  ईजियन संस्कृति
  ईटन-इंग्लंड
  ईडनिंबू
  ईथर
  ईदर
  ईदिग
  ईव्हशाम
  ईशोपनिषद
  ईश्वरकृष्ण
  ईश्वरीपूर
  ईश्वरसिंग
  ईसॉप
  ईस्ट इंडिया कंपनी
  ईस्ट इंडीज
  ईस्टर
  ईस्टर बेट
  ईस्टविक्, एडवर्ड बॅक् हाऊस
  ईक्षणयंत्र
 
  उकाँग
  उकुंद
  उखाणे
  उखामंडळ
  उग्रसेन
  उचकी (हिक्का )
  उचले व भामटे
  उचाड
  उच्च-पंजाब
  उच्च शहर
  उच्च
  उच्छर
  उंज
  उज्जनी
  उज्जयन्ताद्रि
  उझानी
  उंट
  उटकटारी
  उटकमंड
  उंड
  उंडवलें
  उंडविन
  उडियासांझिया
  उडीद
  उडुपी
  उड्र
  उतथ्य
  उत्तंक
  उत्तनगरै
  उत्तमपालेयम
  उत्तर
  उत्तर अमेरिका
  उत्तरध्रुवप्रदेश
  उत्तरपाडा
  उत्तर मेरूर
  उत्तर सरकार
  उत्तरा
  उत्तरापथ
  उत्तानपाद
  उत्पल
  उत्पादन
  उत्रौला
  उदमलपेट
  उदयगिरी
  उदयन
  उदयनाचार्य
  उदयपूर
  उदयप्रभसूरि
  उदयभानु
  उदयसिंह
  उदर
  उदलगुरी
  उदाजी पवार
  उदासी
  उंदिरखेड
  उंदीर
  उदेपुरी बेगम
  उदेपूर संस्थान
  उदेपूर गांव
  उदेपूर शहर
  उदेपूर
  उदेय्यार पालेयम्
  उंदेरी
  उद्गाता
  उद्गीर
  उद्गीरची लढाई
  उद्दंड
  उद्दंडपुर
  उद्दालक
  उद्धव
  उद्धव गोसावी
  उद्धवचिद्घन
  उद्धव नाला
  उद्धव योगदेव
  उद्बोधनाथ
  उद्वेग रोग
  उन
  उन-देलवाडा
  उनबदेव
  उना
  उनियार
  उनी
  उन्कल
  उन्नाव
  उन्माद
  उन्सरी
  उपकन्चा
  उपकेशगच्छ
  उपनयन
  उपनिधि
  उपनिषदें
  उपनेत्र
  उपप्लव्य
  उपमन्यु
  उपरवार
  उपरि
  उपरिचर
  उपवेद
  उपशून्य
  उपसाला
  उपांशु
  उपेनंगडी
  उपेन्द्र परमार
  उप्पर
  उप्माक
  उप्रई
  उप्लेटा
  उंबर
  उम्बेक
  उबेरो
  उंब्रज
  उमत्तूर
  उमरकोट
  उमर खय्याम
  उमरखान
  उमरखेड
  उमरबिन खत्तब
  उमरावती
  उमरी
  उमरेठ
  उमरेड
  उमा
  उमाजी नाईक
  उमापति
  उमापति शिवाचार्य
  उमाबाई दाभाडे 
  उमीचंद
  उमेटा
  उमेदवारी
  उमेरिया
  उर
  उरगप्पा दंडनाथ
  उरण
  उरल पर्वत
  उरलि
  उरवकोंड
  उरिया, उडिया
  उरी
  उरुळी
  उरोगामी
  उर्दुबेगी
  उर्फी, मौलाना
  उर्मिया सरोवर
  उर्मिया, शहर
  उर्वशी
  उलघबेग मिरझा
  उलूक
  उलूपी
  उलेमा
  उल्का
  उल्बारिया
  उल्म
  उल्लतन
  उल्लाळ 
  उवा
  उशना, वैदिक
  उशीनर
  उकूर
  उषा
  उष्टारखाना
  उष्णता
  उष्णताजन्य विद्युत
  उष्णतामापन
  उष्णता-रसायनशास्त्र
  उष्णतावहन
  उष्णमानमापक यंत्र
  उस्का
  उस्तरण
  उस्मान
  उस्मान नगर
  उस्मानाबाद
  उळवी
 
  ऊदाइन (बेंझाईन)  
  ऊदाम्ल
  ऊदिदिन
  ऊदिन
  ऊदिल अल्कहल
  ऊदिल प्रायोज्जिद
  ऊदिल भानन
  ऊधमबाई
  ऊरूस्तंभ
  ऊर्ध्वपातनक्रिया
  ऊस
 
  ऋग्वेद
  ऋचीक
  ऋणमोचन
  ऋतु
  ऋतुपर्ण
  ऋत्विज
  ऋभु वैदिक
  ऋषभ
  ऋषि
  ऋषिऋण
  ऋषिक
  ऋषिपंचमी
  ऋषियज्ञ
  ऋषिवरण
  ऋष्यमूक
  ऋष्यवान
  ऋष्यशृंग
  ऋक्षरजा
 
  एओलिस
  एकचक्रा
  एकत
  एकतत्त्ववाद
  एकदंत भट्ट
  एकनाथ
  एकबटाना
  एकर
  एकरुक
  एकलव्य
  एकलिंगजी
  एकादशरुद्र
  एकादशी
  एकिल्
  एक्झीटर
  एक्रान
  एक्स
  एक्स-ला-चॅपेल
  एगमाँट लॅमोरल कौंट ऑफ
  एगिनकूर
  एचर्ड
  एंजिन
  एट्ना
  एट्रूरिया
  एडगर
  एडन
  एडन कालवा
  एडप्पल्ली
  एन्डर
  एडवर्ड
  एडवर्डसाबाद
  एडिंबरो
  एडेन जॉर्ज - लॉर्ड ऑकलंड
  एडेसा
  एडोम
  एड्रियन
  एदलाबाद
  एनमे
  एनॅमल
  एन्नोर
  एपिक्टेटस
  एपिक्यूरस
  एपिनस, फ्रान्झ उलरिच थिओडार
  एपीडॉरस
  एंपीडोक्लिस
  एफेसस
  एबनी (अबनूस)
  एबल सर फ्रेडरिक
  एंब्रान
  एमडेन
  एमॅन्युअल व्हिक्टर
  एमिनाबाद
  एमीन्स
  एमेअस
  एमेरी
  एम्मेट रॉबर्ट
  एरंडी
  एरंडोल
  एरन
  एरनाड
  एरवल्लर
  एरिडु
  एरिथ्री
  एरिनपुर
  एरियन
  एरिलिगारू
  एरोड
  एर्नाकुलम
  एलगंडल
  एलाम
  एलाय
  एलिआकॅपिटोलिना
  एलिचपूर
  एलिझाबेथ
  एलिस
  एलेनबरो
  एलेफन्टा
  एल्जिन
  एल्जिन लॉर्ड
  एल्फिन्स्टन मौंट स्टुअर्ट
  एल्ब
  एल्बा
  एल्युथेरापीलीस
  एल्युसिस
  एल्सिनोर
  एसर हजन
  एसेक्स परगणा
  एस्किमो
 
  ऐतरेय आरण्यक
  ऐतरेय उपनिषद्
  ऐतरेयब्राह्मण
  ऐन
  ऐनापुर
  ऐनी-अकबरी
  ऐनुद्दीन
  ऐनू
  ऐमक
  ऐयनर
  ऐरणी
  ऐरावत
  ऐहिकवाद
  ऐहोळ
 
  ओक
  ओक वामन दाजी
  ओकटिवन
  ओकपो
  ओकलंड शहर
  ओकहॅम
  ओकुमा, कौंट
  ओकू
  ओकेन, लॉरेन्झ
  ओकोनेल डॅनियल
  ओक्लाहामा
  ओच्चन
  ओजिब्वा
  ओझर
  ओझा
  ओट
  ओटावा
  ओट्टो
  ओडर नदी
  ओडेसा
  ओडोनेल हेनरी जोसेफ
  ओतारी
  ओतुर
  ओध
  ओनला
  ओनेगा
  ओन्गोले
  ओपोर्टो
  ओफीर
  ओब्रायन वुइल्यम स्मिथ
  ॐ ( ओम् )
  ओमान
  ओम्स्क
  ओयामा
  ओरई
  ओरॅंग ऊटंग
  ओरकझई
  ओरछा
  ओरावन
  ओरिसा 
  ओरिसा कालवे
  ओरिसांतील मांडलिक संस्थानें
  ओर्मेरॉड एलिअनॉर
  ओलपाड
  ओल्डहॅम
  ओल्डहॅम थॉमस
  ओल्डेनबर्ग
  ओवसा
  ओवा
  ओवेन, रॉबट
  ओवेन सर रिचर्ड
  ओव्हिड
  ओशीमा
  ओषण
  ओसवाल
  ओसाका अथका ओझावा
  ओस्कार
  ओस्टीयाक
  ओहम्, जार्ज सायमान
  ओहममापक
  ओहिओ
  ओहिंद
  ओळंबा
 
  औक अथवा अवुक जमीनदार
  औट्रम
  औतें
  औदीच्य ब्राह्मण
  औद्देहिक
  औद्योगिक परिषद
  औंध
  औंधपट्टा
  औधेलिया
  औनियाति
  औरंगझेब अलमगीर
  औरंगाबाद
  औरंगाबाद सय्यद शहर
  और्व
  औशनस
  औसले सर विल्यम
  अं
  अंक
  अंकगणित
  अंकचक्र
  अंकलगी
  अंकलेश्वर
  अंकाई टंकाई
  अंकिसा
  अंकेवालिया
  अॅंकोना
  अॅंकोबार
  अंकोर
  अंकोला
  अंग
  अंगठी
  अंगडशाहा
  अंगडि
  अंगडिपूरम
  अंगद
  अंगदशिष्टाई
  अंगदिया
  अंगरखा
  अंगापूरकर (हरि)
  अंगारा
  अंगुत्तर निकाय
  अंगुर शेफ
  अंगुळ
  अंगोरा शहर
  अॅंगोला
  अॅंग्विल्ला
  अंघड
  अंचलगच्छ
  अंज-(अॅंटिमनी)
  अंजनगांव
  अंजनगांव बारी
  अंजनगांव सुर्जी
  अंजनवेल
  अंजनी
  अंजनेरी
  अंजार
  अंजिदिव
  अंजी
  अंजीर
  अंजू
  अंजेंगो
  अॅंजलिको फ्रा
  अॅंटनान-रिव्हो
  अॅंटवर्प
  अंटिओक
  अॅंटिग्वा
  अॅंटियम
  अॅंटिलीस
  अॅन्टिव्हरी
  अन्टीगोनस गोनाटस
  अॅन्टीगोनस सायक्लॉप्स
  अॅन्टीपेटर
  अॅन्टीलिया
  अॅंटोनिनस पायस
  अॅंटोनियस ( मार्कस )
  अंडवृध्दि
  अण्डाशयछेदनक्रिया
  अॅंडीज
  अंडें
  अंडोरा
  अंडोल
  अंडोला
  अॅंड्रासी ज्युलियस
  अॅंड्रिया डेल सार्टो
  अॅंड्रोमेडा
  अॅंड्रयूज थॉमस
  अंतगड
  अंतधुरा
  अंतर इब्नशद्दाद
  अंतराल
  अंतर्गळ
  अंतर्वेदी
  अंतर्ज्ञान
  अंताजी ( उर्फ बाबुराव ) मल्हारराव बर्वे
  अंताजी माणकेश्वर
  अंताजी रघुनाथ
  अंतालिमा
  अंतुर्ली
  अंतूर
  अंतोबा गोसावी
  अंत्रपुच्छदाह
( अपेंडिसाइटीज )
  अंत्रावरणदाह
( पेरिटोनिटिस )
  अॅंथनी सुसान ब्रौनेल
  अंदमान आणि निकोबार बेटें
  अंदमान बेटें
  अंदाळ
  अंदोरी
  अंध किंवा आंध
  अंधक
  अंधत्व
  अंधरगांव
  अंधळगांव
  अंधारी नदी
  अंब
  अंबत्तन
  अंबर ( धातु )
  अंबर
  अंबर उदी
  अंबरखाना
  अंबरनाथ अथव अमरनाथ
  अंबरनाथ
  अंबरपेठ
  अंबराम्ल
  अंबरीष
  अंबलक्कारन्
  अंबलपुलई
  अंबलवासि
  अंबष्ठ
  अंबहटा
  अंबा
  अंबा, (तालुका)
  अंबागड
  अंबागडचौकी
  अंबाजी इंगळे
  अंबाजी दुर्ग
  अंबाजी पुरंधरे
  अंबाडी
  अंबा भवानी
  अंबाला
  अंबालिका
  अंबाली
  अंबासमुद्रम
  अंबिका
  अंबिका दत्त व्यास
  अंबिकापूर
  अंबुशी
  अंबूर
  अंबेर
  अंबेला
  अंबेहळद
  अंबोयना
  अंबोली
  अंभोरा
  अंशुमान
   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .