प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग अकरावा : काव्य - खतें         

कोपनहेगन- कोपनहेगन हे शहर डेन्मार्कच्या राज्याची राजधानी असून झीलंबद बेटाच्या पूर्व किनार्‍यावर साउंड सामुद्रधुनीच्या दक्षिणकिनार्‍यावर आहे. याची लोकसंख्या ६,७०,००० आहे. हे हॉलंड बेटाच्या पूर्वकिनार्‍यावर समुद्र व लहान लहान बेटे यांच्यामध्ये आहे. दोन बेटांमधील नैसर्गिक खाडीमुळे एक छान बंदर बनले आहे व या दोन बेटांमध्ये दळणवळण लँगेब्रो व निपेल्सब्रो या दोन पुलांच्या योगाने चालते.

आंतील शहराने व्यापिलेल्या प्रदेशास गॅमेलशोन म्हणतात. पाचव्या ख्रिश्चियनच्या पुतळ्याला हेस्टन (घोडा) म्हणतात. याभोवती पाहण्यालायक इमारती आहेत. पूर्वेस शार्लोटेन्बर्ग हा राजवाडा आहे. दक्षिणेस रॉयल नावाचे नाटकगृह आहे. लडव्हिग होल्बर्ग व अॅडाम ओहलेनश्चलागर या कवींचे पुतळे प्रवेशद्वाराच्या दोन्ही बाजूस आहेत व समोरच्या बाजूस अॅपोलो, पेगॅसस व हिपोक्रिनीचा झरा हे आहेत. इतर शिल्पकामे म्हटली म्हणजे ओफेलियाची उठावदार आकृती होय. कॉन्जेस नॅव्हिटरमधील इतर इमारती परराष्ट्रीय कारभाराची कचेरी, कित्येक व्यापारी गृहे, व्यापारी पेढी व थॉटस राजवाडा ह्या होत. नायहेव्हॅनच्या धक्क्यावर जुनी घरे आहेत.

कोन्जेन्स नायटोर्व्हपासून होल्मेन्स कॅनाल नांवाचा रस्ता नॅशनल बॅंकेवरून होल्मेन्स कर्क अथवा बादशाही आरमाराच्या चर्चला जातो. ख्रिश्चियन्स्बोर्गचा राजवाडा १७९४ व १८८४ या वर्षी दोन वेळा जळला. यांतील कलाकौशल्याचे काम बचावण्यांत आले. शक्ती, ज्ञान, आरोग्य व न्याय या देवतांचे पुतळे आगीतून बचावले गेले. ५,४०,००० पुस्तके व २०,००० हस्तलिखित लेख असलेले पुस्तकसंग्रहालय आगीतून बचावले गेले. धक्क्यावर सराफकट्टा (बोर्सेन) ही एक सुंदर इमारत आहे.

थॉर्व्हाल्डसन संग्रहालयाच्या दुमजली इमारतींत ईजिप्तिशयन व एट्रुस्कन शिल्पपद्धतीचे मिश्रण सापडते. या संग्रहालयात थॉर्व्हाल्डसनची सुमारे ३०० पुस्तके आहेत व एका खोलीत १८४४ मध्ये त्याच्या मृत्युसमयी जसे सापडले होते तसेच व्यवस्थित मांडलेले असें त्याचे सामान त्याच्या बसावयाच्या खोलीत आहे.

स्लॉटशोमच्या पश्चिमेस मुख्य जमिनीवर प्रिन्सेस पॅलेस आहे. यात पूर्वी पाचवा ख्रिश्चियन व सहावा फ्रेडरिक राहात असत. यांमध्ये राष्ट्रीय पदार्थसंग्रहालय आहे. व्हॉर फ्रू कर्क हे कोपनहेगन येथील कॅथेड्रल चर्च आहे. यामध्ये जॉन बॅप्टिस्ट, मोसेस ख्रिस्त व बारा साधू यांचे पुतळे आहेत.

व्हॉर फ्रू कर्कच्या उत्तरेस पहिल्या ख्रिश्चियनने स्थापिलेले विश्वविद्यालय आहे. येथे सरासरी २००० विद्यार्थी आहेत. या विश्वविद्यालयाला जोडून वेधशाळा, नायव्हेस्टर गेडमधील रसायनशास्त्र प्रयोगशाळा, तसेच ब्रेडगेड मधील शस्त्रप्रयोगशाळा व वनस्पतिबाग ही आहेत. विश्वविद्यालयाचे पुस्तकालय व क्लॅसनचे पुस्तकालय या दोहोंमध्ये २,००,००० ग्रंथ व ४००० हस्तलिखिते आहेत आणि प्राणिसंवर्धक उद्यान आहे. जवळच सेंट पिटरचे चर्च व क्रिस्टल गेडवर टिनिटी चर्च हा आहे. याचा १११ फूट उंचीचा गोल मनोरा यूरोपात अद्वितीय आहे. या चर्चपासून निघालेला जोबर मेयरगेड हा रस्ता दक्षिणेकढे जातो. यावर दुकानांची फार दाटी झाली आहे. यावर बिशप अॅबललोनचा पुतळा आहे. या अॅबलालोननेच हे शहर वसविले.

कॉन्जेन्स नायटोर्व्हचा ईसान्येकडील भाग हा श्रीमंत लोकांनी व्यापला आहे. अॅमालियनबोर्गचे राजवाडे, किल्ला, रोझेनबोर्गचे बगीचे व इतर सरदारांचे वाडे हे या भागांत आहेत. मोल्टके पॅलेसमध्ये १८ व्या शतकातील डच चित्रांचा संग्रह आहे. याच्या जवळच ग्रीसचा राजा जॉर्ज याचा राजावाडा आहे. या राजवाड्याच्या मागे अॅमालियन बोर्ग प्लॅडस् आहे. याच्या मध्यभागी पाचव्या फ्रेडरिकचा पुतळा आहे.

अंतर्दुर्गाच्या पश्चिमेस ओस्टननेगार्ड अथवा पूर्वेकडील रेल्वेचे स्टेशन आहे. याच्या नैर्ऋत्येस बगीचे पसरलेले आहेत. ऑस्ट्रे अॅन्लायेगमध्ये कोरीव चित्रे व खोदीव कामाचे शिल्पकलासंग्रहालय आहे. याच्या समोर नववा ख्रिश्चियन व राणी लुईसा यांच्या लग्नाच्या स्मरणार्थ बांधलेले डेन्मार्क नांवाचे स्मारक आहे. यात इंग्लंडचा राजा सातवा एडवर्ड व राणी अलेक्झांड्रा यांच्या विवाहप्रसंगाची उठावदार चित्रे आहेत. वनस्पतीसंवर्धक उद्यानांत टायकोब्रॅहीचा पुतळा व यांतच वेधशाळा, रसायनशास्त्रप्रयोगशाळा तसेच खनिजपदार्थसंग्रहालय, विविध धंदेशिक्षण देण्याच्या शाळा व दवाखाना या इमारती आहेत. ऑस्टेव्होल्डगेडच्या आतल्या बाजूस रोझेनबोर्ग पार्क व राजवाडा ही आहेत. डॅन्स्कफोक पदार्थसंग्रहालयामध्ये १६६० पासून शेतकर्‍यांच्या खासगी चरित्राचे वर्णन करणार्‍या वस्तूंचा संग्रह आहे. स्वातंत्र्यस्तंभ १७९८ मध्ये बांधलेला आहे. उत्तरेस मुख्य रेल्वे स्टेशन (बॅनेगार्ड) आहे. पश्चिमेकडील भागात फ्रेडरिक वर्गचे उद्यान आहे. यांत एक राजवाडा असून याचा लष्करी शाळेसारखा उपयोग करतात. या उद्यानात एक प्राणिसंग्रह आहे. बंदराच्या लगतच्या भागास ख्रिश्चनशाव्हन म्हणतात. यात व्हॉर फ्रेलसर्स कर्क आहे. अॅमागरचे बेट सुपीक असून यात भाजीपाला होतो. येथे डच लोकांची वसाहत आहे.

कोपनहेगनच्या आसपासचा उत्तरेकडचा व पश्चिमेकडचा भाग मनोवेधक आहे. क्लॅम्पनबोर्ग व स्कोडस्बोर्ग ही समुद्रकाठची हवा खाण्याची ठिकाणे आहेत. येथेच डायरेहॅव्हबर्ग (मृगालय) व स्कोहन (अरण्ये) आहेत. राजवाड्यात राष्ट्रीय ऐतिहासिक संग्रहालय आहे. व्हिडोरचा व्हिला अलेक्झांड्रा राणीला १९०७ मध्ये मिळाला.

कोपनहेगन येथील साहित्य व शास्त्रीय मंडळांमध्ये इ.स. १७४२ मध्ये स्थापलेली डॅनिश रॉयल सोसायटी, इ.स. १८२५ स्थापलेली रॉयल अॅन्टिक्केरियन सोसायटी, डॅनिश वाङ्‌मयवर्धक सोसायटी, रॉयल अग्रिकल्चरल सोसायटी, डॅनिश चर्च- हिस्टरी सोसायटी, इ.स. १८३८ त स्थापिलेली इंडस्ट्रियल अॅसोसिएशन, इ.स. १८७६ मध्ये स्थापिलेली रॉयल जिऑग्रॉफिकल सोसायटी व इतर संगीत विषयक संस्था या फार नांवाजलेल्या आहेत. इ.स. १७५६ मध्ये पाचव्या फ्रेडरिकने व्यापारी लोकांत कलाभिरुचीचा प्रसार करण्याकरता अॅकॅडेमि ऑफ आर्टस (कलाभुवन) स्थापित केली. इ.स. १८२६ मध्ये आर्ट युनियन व इ.स. १८७० मध्ये संगीत सार्वजनिक शाळा स्थापल्या. विश्वविद्यालयाशिवाय, पशुवैद्यकी व शेतकी विद्यालये, लष्करी शाळा व आरमारी शाळा या दुसर्‍या शिक्षणसंस्था आहेत. धंदेशिक्षण हे हुन्नरकला शाळा व विशिष्ट कलाविषयक संस्था या नावाच्या सोसायटीच्या शाळेत दिले जाते. या सर्व शाळा खासगी आहेत. प्राथमिक शिक्षण निरनिराळ्या पंथांचे लोक आपापल्या पंथाच्या शाळेतून देतात.

पूर्वीच वर्णन केलेली प्रार्थनामंदिरे लुथेरियन चर्चची आहेत. इतर काही महत्त्वाची रिफार्मड् चर्चची आहेत. सेंट अँस्गॅरियसचे कॅथॉलिक चर्च इ.स. १८४२ मध्ये बांधले. क्रिस्टलगेडमधील यहुदी लोकांचे प्रार्थनामंदिर इ.स. १८५३ मध्ये बांधलेले आहे. सध्यांच्या रस्त्यांच्या नावांवरून पूर्वी कोपनहेगनमध्ये मठ वगैरे इमरती होत्या, हे स्पष्ट होते.

कोपनहेगन हे डेन्मार्कमधील सर्वात मोठे व्यापाराचे शहर आहे. आउटर साऊंड व कॅलेवोस्ट्रँड यांच्या मधील अरुंद सामुद्रधुनीवर हे बंदर आहे. १८९४ मध्ये शहराच्या उत्तरेस फ्रिहॅव्हन (स्वतंत्र बंदर) बांधण्यात आले, व काही वखारी व इतर सोयी करण्यात आल्या. त्यामुळे व्यापारांत बर्‍याच सोयी झाल्या. हे बंदर मुख्यत्वेकरून रेल्वेच्या स्टेशनला वर्तुळाकार रेल्वेने व जकातीच्या कचेरीच्या धक्क्याला एका फाट्याने जोडण्यांत आले आहे. व्यापारी बंदर व लढाऊ जहाजांचे बंदर (ऑर्लोगशॅव्हन) यांच्यामध्ये एक बंधारा आहे व समुद्रकिनार्‍यावर दहा धक्के बांधून समुद्राला हटविले आहे. हे औद्योगिक शहर नाही. रॉयल चायना फॅक्टरी ही थोरव्हॅल्डसनच्या कामाच्या नमुन्याबद्दल प्रसिद्ध आहे. येथे लोखंडी जहाजे, इंजिने वगैरे बनविण्याचा एक मोठा कारखाना आहे. बाहेर देशांहून आणविलेल्या कच्च्या मालाचा पक्का माल बनविण्याचे कांही कारखाने फ्रीपोर्टच्या आवारांत आहेत.

इतिहास- कोपनहेगन (म्हणजे व्यापार्‍यांचे बंदर) या शहराचा उल्लेख प्रथम १४०३ मध्ये इतिहासात सापडतो. हे पूर्वी केवळ मच्छीमार खेडे होते व बाराव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत हे असेंच होतें. यावेळी पहिला व्हाल्डेमार याने हे एक्सेलव्हाइड याला नजर केले. याने येथें एक किल्ला बांधला. नंतर येथें व्यापार्‍यांची वस्ती झाली व याला कॅपमनाहोफन हे नांव प्राप्‍त झाले. १२४५ मध्ये डॅनिश राजा चौथा एरिक यानें बिशप नील्स स्टिग्सन याला हाकून लाविले. परंतु १२५० मध्ये राजाच्या मरणानंतर बिशप जेकब अरलॅंडसेन यानें हे शहर पुन्हा घेतले व १२५४ मध्ये नगरवासीयांना प्रथम नागरिकपणाचे हक्क दिले. यानंतर जुन्या सनदांच्या मनाईस न जुमानतां व्यापारी संघ स्थापन करण्यांत आले. ते शहराच्या अधिकार्‍यांच्या सत्तेखाली होते. १२४८ मधील लुबेकच्या लोकांच्या व १२५९ मधील रूगेनच्या प्रिन्स जॅरोमिनरच्या हल्ल्यांमुळे कोपनहेगनच्या भरभराटीस प्रतिबंध झाला. १३०६ मध्यें या शहराने नॉर्वेजियन लोकांनां हांकून लाविले. परंतु १३६२ व १३६८ मध्ये व्हाल्डेमारच्या प्रतिस्पर्ध्यांनी हें शहर पुन्हां काबीज केले. पुढल्या शतकांत हॅन्सियाटिक लीग (संघ) हा नवीन शत्रू उत्पन्न झाला व राणी फिलिप्पा हिने यांचा बेत फसविला. रोस्किल्डे येथील बिशपांच्या ताब्यांतून हे शहर घेण्याचा पुष्कळ राजांनी प्रयत्‍न केला परंतु १४४३ पर्यंत हे शहर परत करण्यात आले नाही. नंतर कोपनहेगन हे राजधानीचे ठिकाण बनले. १५२३ पासून १५२४ पर्यंत दुसर्‍या ख्रिश्चियनने हे शहर पहिल्या फ्रेडरिकविरुद्ध लढविले. अखेरीस फ्रेडरिकनें तें घेतले व त्याची तटबंदी मजबूत केली. १५३६ मध्यें एक वर्षभर वेढा दिल्यानंतर हें शहर तिसर्‍या ख्रिश्चियनला शरण आले. १६५८ ते १६६० पर्यंत स्वीडनचा चार्लस गस्टव्हस यानें निरर्थक या शहराला वेढा दिला होता व पुढच्या वर्षी मोठ्या शौर्याने स्वसंरक्षण केल्याबद्दल या शहरास कित्येक हक्क देण्यात आले. ज्या तहाच्या योगाने तिसर्‍या फ्रेडरिकच्या स्वीडिश लढाईचा शेवट झाला होता त्या तहाला या शहराचे नाव १६६० मध्ये मिळाले. १७०० मध्ये इंग्लंड, हॉलंड व स्वीडन यांच्या संयुक्त आरमाराने या शहरावर हल्ला केला. १७२८ मधील एका मोठ्या आगीत येथील १६४० घरे व ५ प्रार्थनामंदिरे जळाली. १७९५ मधील दुसर्‍या आगीत ९४३ घरे व सेंट निकोलस व राधस ही देवालये जळून फस्त झाली. १८०१ मध्ये ब्रिटिश आरमाराने डॅनिश आरमाराचा रोडस्टेडमध्ये नाश केला. १८०७ मध्ये लॉर्ड कॅथकार्टच्या नेतृत्वाखाली एका ब्रिटिश आरमाराने ह्या शहरावर गोळ्यांचा पाऊस पाडून विश्वविद्यालयाच्या इमारती, मुख्य प्रार्थनामंदिर व इतर इमारती यांचा नाश गेला. कोपनहेगनची लढाई १८०१ मध्ये झाली.

   

खंड ११ : काव्य - खते  

  काव्य

  काव्हूर

 

  कॉव्हेंट्री
  काश
  काशी
  काशीनाथोपाध्यायं
  काशीपूर, त ह शी ल
  काशीफळ
  काशीबाई पेशवे
  काशीराज पंडित
  काश्गर
  काश्मीर संस्थान
  काश्मीरी
  काश्मीरी ब्राह्मण
  काश्मिरी भाषा
  काश्मोर
  काश्यप
  काष्टिन
  कास
  कासगंज त ह शी ल
  कासरगोड, ता लु का
  कासलपुरा
  कांसव
  कासार
  कांसार - वाणी
  कासारबारी (द्वार)
  कासाला
  कासिया
  कासीमबझार
  कासूर
  कासेगांव (१)
  कासेगांव
  कॅस्टेलो ब्रंको
  कास्पियन समुद्र
  काहूत
  काळपुळी
  काळहोळ
  काळाआजार
  काळा चौतरा
  काळा पहाड
  काळा बाग, ज मी न दा री
  काळा बाग छावणी
  काळासमुद्र
  काळी नदी
  काळी सिंध
  किउंथल
  किओटो
  किंकर
  किंकरी
  किक्ली
  किग्गतनाड
  किंग्जटाउन
  किंग्जलिन
  किंग्स्टन
  किचनेर लॉर्ड (१८५०-१९१६)
  किच्चौंचा
  किट्स सेंट
  किंडत, पो ट जि ल्हा
  किंडर गार्टन
  किड् बेंजामिन (१८५८)
  कित्तुर
  किंनगिन ता लु का
  किनवत
  किनवत जंगल
  किनु
  किन्नर
  किन्हई
  किन्हळ
  किंपुरूषवर्ष
  किबमरो
  किंबर्ले
  किमेदिजमीनदार
  किरगेरी
  किरवंत
  किरवळें
  किराईत
  किराकत
  किरात
  किरार
  किरीटी
  किरौली
  किर्घी
  किर्चाफ, गुस्टाब राबर्ट
  किर्मीर
  किर्लोस्कर, बळवंत पाडुरंग उर्फ अण्णासाहेब
  किलकिल यवन
  किल सैफुल्ल
  किल सोभ सिंध
  किलार्ने
  किलिमनूर
  किलिमांजारो
  किल्लेकोट व तटबंदी
  किलहार्न डॉ. एफ्
  किशनगंज, पो ट वि भा ग
  किशनगड सं स्था न
  किशनचंद
  किशोरगंज पो ट वि भा ग
  किष्किंधा
  किसान
  कीकट
  कीचक
  कीचक जात
  कीटक अथवा षट्पद
  कीटस् जॉन
  कीन चार्लस सॅम्युएल
  कीफ, प्रां त
  कीर
  कीरतपूर
  करिथर
  कीर्तन
  कीर्तने, नि ळ कं ठ ज ना र्द न
  कीर्तने, विनायक जनार्दन
  कील
  कीलकरै
  कीलिंग बेटें
  कुकरमुंडे
  कुकी
  कुंकुमवृक्ष
  कुकुर
  कुंकू
  कुक्शी
  कुक्सहॅवन
  कूंग्ययोन
  कुंच, त ह शी ल
  कुचबिहार, सं स्था न
  कुचला
  कुंचावन
  कुंजपुर
  कुंजर
  कुंजा
  कुंजुरी
  कुंज्रा
  कुटकी
  कुटासा
  कुटुंब
  कुट्टापरान्तक
  कुठार
  कुडची
  कुंडल
  कुडलगी
  कुडवक्कल
  कुडवासल
  कुडळा
  कुडा
  कुंडापूर ता लु का
  कुडालोर ता लु का
  कुडाळ
  कुडाळदेशकर ब्राह्मण
  कुडाळसंगम
  कुंडिनपुर
  कुडुमी
  कुडें
  कुणकुंबी
  कुणबी
  कुतउलआमारा
  कुंतनहसहळ्ळी
  कुंतल
  कुंताप
  कुंति
  कुंतिभोज
  कुतियान
  कुंती
  कृतुबदिया
  कुत्तालम्
  कुत्बमिनार
  कुत्बशहा
  कुत्बशाही
  कुत्बुद्दीन-ऐबक
  कुत्रा
  कुत्रु
  कुत्स
  कुंदकुंदाचार्य
  कुंदगोळ
  कुंदरेमुख
  कुंदा टेंकडी
  कुंदा तहशील
  कुनिगल
  कुनिहार
  कुन्ड्ट
  कुन्ननकुलम्
  कुन्नूर
  कुन्हळ
  कुंबुम्
  कुबेर
  कुब्ज विष्णुवर्धन
  कुब्जा
  कुंभ
  कुंभकर्ण
  कुंभकोणस्
  कुंभराणा
  कुंभळगड
  कुंभा
  कुंभार
  कुंभारकाम
  कुंभारडी डोंगर
  कुंभेर
  कुंभोज
  कुम
  कुमठा ता लु का
  कुमाऊन
  कुमार
  कुमारखली
  कुमारजीव
  कुमारदेवी
  कुमारधारी
  कुमारपाल
  कुमारराज
  कुमारिल भट्ट
  कुयली
  कुरकुंब
  कुरंगगड-अलंगगड
  कुरडू
  कुरम एजन्सी
  कुरम नदी
  कुरमवार
  कुरमी
  कुरवा
  कुरसेंग पो ट वि भा ग
  कुराण
  कुराबर

  कुरिग्राम पो ट वि भा ग

  कुरू
  कुरूजांगल
  कुरूंद
  कुरूंदवाड
  कुरूनेगॅला
  कुरूपांचाल
  कुरूंबा
  कुरूंब्रनाड
  कुरूयुद्ध
  कुरूवर्ष
  कुरूष्पाल
  कुरूक्षेत्र
  कुर्तकोटी
  कुर्दिस्तान
  कुर्ला
  कु-हा
  कु-हाडखुर्द्द
  कुल
  कुलपहार
  कुलशेखर
  कुलशेखरपट्टणम्
  कुलाची
  कुलाबा
  कुलाबा किल्ला
  कुलित्तलइ
  कुलुइन्सूर अथवा कुटेश्वर
  कुलु तहशील
  कुलुहा
  कुवम
  कुवलयापीड
  कुवलाश्व
  कुश
  कुशद्वीप
  कुशध्वज
  कुशनाभ
  कुशलगड
  कुशस्थली
  कुशान
  कुशाव
  कुशावर्त
  कुशिनगर
  कुष्ठ
  कुष्तगी
  कुष्तिया
  कुसवन
  कुसाजी भोंसले
  कुसुगल
  कुसुंबा
  कुंहरसेन
  कुळकर्णी
  कुळिथ
  कूका
  कूटमाळी
  कूडलगी
  कूंदियन
  कूबा
  कूर्ग
  कूर्म
  कूर्मदास
  कूर्मपुराण
  कृतवर्मा
  कृति
  कृत्तिका
  कृत्तिवास
  कृप
  कृपाराम
  कृमिसमूह
  कृषिकर्म किंवा शेती
  कृष्ण
  कृष्णकवि
  कृष्णगर
  कृष्णदत्त
  कृष्णदयार्णव
  कृष्णदास
  कृष्णदासमुद्गल
  कृष्णदेवराय
  कृष्णदेव होयसळ
  कृष्णद्वैपायन
  कृष्णनाईक वरंगळकर
  कृष्णमूत्र ज्वर
  कृष्ण याज्ञवलकी
  कृष्णराजपेठ
  कृष्णराव खटावकर
  कृष्णराव बल्लाळ काळे
  कृष्णाकुमारी
  कृष्णागिरी
  कृष्णा जिल्हा
  कृष्णाजी कंक
  कृष्णाजी त्रिमल
  कृष्णाजी नाईक जोशी
  कृष्णाजी भास्कर
  कृष्णाजी विनायक सोहोनी
  कृष्णा नदी
  कृष्णान्वक
  केअर्नस, जॉन एलियट
  केइ द्वीपसमूह
  केओंझर संस्थान
  केकती
  केकय
  केकरी
  केकुल फ्रेडरिक ऑगस्ट
  केंजळगड, अथवा घेरखेळज किल्ला
  केटर हेन्री
  केटी
  केटो मार्कस पो र्शि अ स
  केटो मार्कस दुसरा
  केडीझ
  केणी
  केदारनाथ
  केदारभट्ट
  केंदूर
  केंदूली
  केंद्रापारा
  केन
  केनिया
  केनिया पर्वत
  केनिलवर्थ
  केन्सिंग्टन
  केप कोस्ट
  केप टाउन
  केप प्राव्हिन्स
  केप्लर योहान
  केंब्रिज
  केरल
  केरवली
  केराढी
  केरूर
  केरो
  केलडी
  केलसी
  केला
  केल्व्हिन विल्यम थामसन लॉर्ड
  केवट
  केवडा
  केशर
  केशव
  केशवचंद्र सेन
  केशवपुर
  केशवस्वामी
  केशी
  केशोरइपाटण
  केसरिया
  केसरी
  केसरीनाथ
  केसरीय
  केसीध्वज
  केसो भिकाजी दातार
  केळ
  केळवाडा
  केळवाडी
  केळवे माहीम
  केळापुर
  केळोद
  कैकाडी
  कैकुबाद
  कैकेयी
  कैकोलन
  कैटभ
  कैथल
  कैफेंगफु
  कैमगंज
  कैमुर
  कैय्यट
  कैराण
  कैलास
  कैवर्त जात
  कैसर गंज
  कोइनिग, कार्ल रूडाल्फ
  कोइंबतूर
  कोइंब्रा
  कोइरी
  कोइल कुंतल
  कोकटनुर
  कोंकण
  कोंकणपुर
  कोंकणस्थ वैश्य
  कोंकणी
  कोंकणी भाषा
  कोकनाडा
  कोकंब
  कोका
  कोकिल
  कोकिलाव्रत
  कोको
  कोकोनॉर
  कोकोबेटें
  कोंगनोली
  कोंगाळव
  कोंगू देश
  कोच जात
  कौचाबंबा
  कोचिन
  कोचिनील किडे
  कोट
  कोंट, ऑगस्ट
  कोटकपुरा
  कोटगड
  कोटगळ
  कोटगिरी
  कोटचांदपूर
  कोटद्वार
  कोटपुतळी
  कोटा, संस्थान
  कोटा ता लु का
  कोटापल्ली
  कोटी
  कोटुमचगी
  कोटेश्वर
  कोट्टापट्टम्
  कोट्टायम्
  कोट्टारू
  कोट्टूरू
  कोट्रा किंवा सांगानी
  कोठारिया
  कोठी
  कोठी
  कोठूर
  कोड
  कोंडका
  कोंडगल
  कोंडगांव
  कोडचांद्री
  कोंडपल्ली
  कोडमगी
  कोंडविडु
  कोंडवीडू गाणदेव
  कोंडाणे
  कोंडाणें किल्ला
  कोडीनार
  कोडैकानल, ता लु का
  कोडौंग
  कोण्णूर
  कोतवाल
  कोत्रंग
  कोत्रा
  कोत्री, ता लु का
  कोथिंबीर
  कोंदिवटी लेणीं
  कोद्रु
  कोनारक
  कोनिग्जबर्ग
  कोनोल्ली कालवा
  कोन्नूर
  कोन्हे राम कोल्हटकर
  कोन्हेरराव फांकडे
  कोपनहेगन
  कोपरगाव
  कोपर्निकस निकोलस
  कोपळ
  कोपागंज
  कोप्प
  कोप्पल
  कोंबड्या
  कोबर्ग
  कोबी
  कोम-मौजे-कसबा
  कोमटी
  कोमारपाइक
  कोमिल्ल गांव
  कोयी
  कोरकई
  कोरपूट तहशील
  कोरफड
  कोरा
  कोरिंग
  कोरिया
  कोरिया संस्थान
  कोरी
  कोरूना शहर
  कोरेगांव (१)
  कोरेगांव (२)
  कोर्कू जात
  कोर्ट
  कोर्टरॉय
  कोर्डोफान
  कोयार्क लोक
  कोर्वइ
  को-हा
  कोल
  कोलकइ
  कोलगांग
  कोलघा
  कोलचिस
  कोलचेस्टर
  कोलंब, चार्लस आगस्टिन
  कोलंबस
  कोलंबस रा ज धा नी
  कोलंबिया
  कोलबेर
  कोलंबो
  कोलब्रुक
  कोलम
  कोलाचल
  कोलायन
  कोलार
  कोलार सरोवर
  कोलिकेर, रूडोल्फ आलबर्ट व्हॉन
  कोलेगल
  कोलेरिज सॅम्युअल टेलर
  कोलेरून
  कोलोन
  कोलोफोन
  कोलोरॅडो
  कोल्लंगड
  कोल्लमशक
  कोल्लैमलई
  कोल्हटकर, भाऊराव
  कोल्हा
  कोल्हाटी
  कोल्हाण
  कोल्हापूर
  कोवनो
  कोवेलंग
  कोश
  कोशिंब
  कोशी
  काशी
  कोष्टी
  कोष्ठ
  कोस
  कोसगी
  कोसम
  कोसल
  कोसीगी
  कोस्टारिका
  कोहइबाब
  कोहली
  कोहलू
  कोहळा
  कोहाट
  कोहिस्तान
  कोहीम
  कोहीर
  कोळसा
  कोळिंजन
  कोळी
  कोळीजात
  कोळ्ळीप्पाक्कई
  कौटिल्य
  कौण्डिन्य
  कौण्डिन्यपुर
  कौपर, वि ल्य म
  कौरव
  कौल
  कौशांबी
  कौषीतकी, ब्रा ह्म ण
  कौसल्या
  क्यबिन
  क्यवक्कू
  क्यान्डू, मेजर टी
  क्युरी, पेरी व मॅडम
  क्युरेषी
  क्यूबा
  क्यूमी
  क्यैकटो
  क्यैकमराव
  क्यैकलत
  क्यैक्कमी
  क्यैंगटन
  क्यैंगलोन
  क्यैंधकम
  क्योनपिआव
  क्यौकपदौंग
  क्यौकप्यू
  क्यौकक्यी
  क्यौक्तन
  क्यौक्ता
  क्यौक्से
  क्यौगोन
  क्रॅकौ
  क्रतु
  क्रप आल्फ्रेड
  क्रमवंत
  क्रायसीन
  क्रॉय सेंट
  क्राँस्टाट
  क्रियावाद
  क्रिसा
  क्रीट
  क्रूगर
  क्रून्स्टाड
  क्रेक
  क्रेसी
  क्रोपॉटकिन
  क्रोमाइट
  क्रौंचद्वीप
  क्लाइव्ह
  क्लासिअस, रूडाल्फ जुलिअस इम्यान्युएल
  क्लोजपेट
  क्लोरोफार्म
  क्विटो
  क्विबेक
  क्विलान
  क्वीन्स्टौन
  क्वीन्सलंड
  क्वील्हानी
  क्वेकर पंथ
  क्वेटापिशीन
  क्वेटा
 
  खगरिया
  खंगार
  खगौल
  खजुराहो
  खजुवा
  खजुहा
  खजूर
  खझर
  खटाव
  खटौली
  खट्वांग
  खंड
  खडक, ओ ळ ख
  खडकवासलें तलाव
  खडकी
  खंडगिरी
  खंडायत
  खंडाळ
  खंडाळा
  खडीचा दगड
  खडीचें काम
  खंडपरा
  खंडेराव गायकवाड
  खंडेराव गुजर
  खंडेराव दाभाडे
  खंडेराव हरि
  खंडेराव होळकर
  खंडेलवाल
  खंडेला
  खंडोजी माणकर
  खंडो बल्लाळ
  खंडोबा
  खतें

 

 

   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .