प्रस्तावना खंड  

   

सूची खंड  

   
Banners
   

अक्षरानुक्रम (Alphabetical)

   

विभाग अकरावा : काव्य - खतें           

कोलिकेर, रुडोल्फ आलबर्ट व्हॉन- (१८१७ ते १९०५) हा स्विस शारीरशास्त्रज्ञ व इंद्रियविज्ञानशास्त्रवेत्ता झूरिच येथें ता. ६ जुलै इ.स. १८१७ रोजीं जन्मला. त्याचे आईबाप झूरिचचे रहिवासी असून त्याची बायकोहि तेथीलच असल्यामुळे, जरी त्यानें आपलें आयुष्य जर्मनींत घालविलेलें असलें तरी वास्तविक त्यास स्वित्झरलंडचाच नागरिक म्हणणें योग्य होईल. झूरिचच्या शाळेंत प्राथमिक शिक्षण झाल्यावर त्याचा १८३६ मध्ये तेथील विश्वविद्यालयांत शिक्षण संपादून त्यानें जोहानस मुल्लर व एफ.जी.जे. हेन्ले यांचें शिष्यत्व पत्करिलें. १८४१ त झूरिच येथें तत्वज्ञान विषय घेऊन व १८४२ त हायडेलबर्ग येथें वैद्यकीचा अभ्यास करून तो उत्कृष्ट पदवीधर झाला. हेन्लेच्या हाताखाली शारीरशास्त्रांतील प्रेतच्छेदक शिष्य म्हणून तो प्रथम नोकरीस राहिला. परंतु १८४४ त तुलनात्मक शारीरशास्त्राचा व इंद्रियविज्ञानशास्त्राचा अध्यापक म्हणून त्यास स्वदेशी विश्वविद्यालयांकडून निमंत्रण आले. परंतु तेथें तो फार दिवस राहिला नाहीं. कारण १८४७ त व्हूर्झबर्ग येथील विद्यालयाकडून त्यास सूक्ष्मदर्शक यंत्राच्या तुलनात्मक शारीरशास्त्राचा व इंद्रियविज्ञानशास्त्राचा प्रसिद्ध अध्यापक म्हणून नेमण्यांत आलें. त्यानंतर, सर्व व्यामोहाचा परित्याग करून बव्हेरियन शहरांतील शांत असा विद्यापीठीय जीवनक्रम आमरण घालवीत असतांनां तेथेंच त्यानें २ नोव्हेंबर १९०५ तारखेस इहलोक सोडला. सूक्ष्मदर्शक यंत्र व कोलिकेर हें नांव यांचें साहचर्य सतत राहील यांत शंका नाही. `सजीव प्राण्यांचा सूक्ष्मदर्शक यंत्रानें शोध’ हा विषय पुनरुज्जीवित होण्याचा काल व कोलिकेरच्या एतद्विषयक शोधांचा काल या गोष्टी अगदी एकदम व एकाच वेळीं घडून आल्या. परंतु यापूर्वी दोन शतकें प्रसिद्ध इटालियन मालपिधी यानें सूक्ष्मदर्शक यंत्राच्या साहाय्यानें प्राणी व वनस्पती यांचें निरीक्षण केलें होतें. मालपिधीनंतर संयुक्त सूक्ष्मदर्शक यंत्राची सुधारणा व थिओडरशिव्हान आणि मॅथिअस यांनीं सूक्ष्मपिंड अथवा गोलकसिद्धांत यांचें केलेलें प्रसिद्धीकरण, या दोन गोष्टींमुळें सूक्ष्मदर्शक यंत्राच्या शोधांत एक नवें मन्वंतर घडून आलें. तारुण्योचित उत्साहामुळें कोलिकेर यानें या नवीन विद्येच्या क्षेत्रांत ताबडतोब प्रवेश केला. तेथें त्यानें जे दीर्घकालीन व विविध असे परिश्रम केले त्याला मूळ कारण म्हणजे त्याचें गुरु हेन्ले व जोहानेस मुल्लर हेच होत. तत्कालीन प्रवृत्तीचाहि त्याच्यावर परिणाम झाला.

झूरिच येथें व नंतर वूर्झबर्ग येथें तुलनात्मक शारीरशास्त्र शिकवीत असतांनां त्यानें कांहीं टिपणें प्रसिद्ध केलीं. १८४१ मध्यें त्याचा पहिला निबंध प्रसिद्ध झाला. त्याचें नांव `ऑन दि नेचर ऑफ दि सो-कॉल्ड सेमिनल अ‍ॅनिमल- क्युलिस’ असें असून त्यांत सूक्ष्मदर्शक यंत्राच्या साह्यानें विविध जातींच्या प्राण्यांची अंतर्गत रचना पाहण्याचा प्रयत्‍न केलेला होता. वनस्पतिशास्त्रासंबंधीं ज्ञान मिळविण्याकरितां भूमध्यसमुद्राकडे व स्कॉटलंडच्या किनार्‍याकडे त्यानें सफर केली. सी.टी.ई. व्हॉन साइबोल्ड नांवाच्या आपल्या मित्राबरोबर वनस्पतिशास्त्राच्या मासिकाचा सहसंपादक म्हणून काम करून त्यानें मोठें नांव मिळविलें.

कोलिकेरच्या खर्‍या जीवनवृत्तांतास सुरुवात होत होती. त्या वेळीं कार्ल अर्नेस्ट व्हॉन बेअर याची पिंडशास्त्रासंबंधीची माहिती लोकप्रिय झाली होती व बाह्यस्वरूपविषयक ज्ञान व वनस्पतिशास्त्रासंबंधीं माहिती या दोन गोष्टींचें महत्त्व लोकांस पटूं लागलें होतें. अशा वेळीं कोलिकेर या विषयाकडे वळला. अपृष्ठवंशी प्राण्यांसंबंधीं शोध लावण्याचा प्रथम प्रयत्‍न करून नंतर सपृष्ठवंशी प्राण्यांबद्दल तो विचार करूं लागला. भूजलवासी प्राणी व कोंबड्या यांचाच अभ्यास करून न थांबतां सस्तन प्राण्यांच्या पिंडानेंही त्यांस विचारांत गर्क करून सोडले.  जीवनशास्त्राचा शोध या विषयांत सूक्ष्मदर्शक यंत्राच्या उपयोगांतील दृढीकरण, परिच्छेदन, सवर्णीकरण इ. सर्व कृती पूर्णपणें जाणणारा कोलिकेर हाच पहिला शास्त्रज्ञ होय. १९ व्या शतकाच्या मध्य व उत्तर पादांत झालेल्या पिंडशास्त्राच्या विलक्षण प्रगतीशी कोलिकेरचें साहचर्य सतत राहील यांत शंका नाहीं. १८६१ मध्यें त्यानें `लेक्चर्स ऑन डेव्हलपमेंट’ हा या विषयावरील आपला प्रमाणभूत ग्रंथ प्रसिद्ध केला.

परंतु प्राणिशास्त्र व पिंडशास्त्र यांवरच त्याची कीर्ती अधिष्ठित झालेली नसून सूक्ष्मपिंडरचनाशास्त्राबद्दलहि त्यांने नांव मिळविलें आहे. मऊ व रेषारहित स्नायू हा स्नायू गोलकांच्या भिन्न घटकांचा बनलेला असतो या सिद्धांताचे दिग्दर्शन त्यानें १८४७ मध्यें केलें. या विषयांत त्यांनी हेन्लेचेंच अनुकरण केलें आहे. गुळगुळीत स्नायु, रेषारहित स्नायू, त्वचा, अस्थि, दंत, रक्तवाहिन्या व आंतडी या सर्वांचें त्यानें संशोधन केलें व कांहीं तरी नवीन माहिती त्यानें त्यासंबंधी दिली आहे. कांहीं शोध स्फुट टांचणामध्यें, कांहीं `सूक्ष्मदर्शक यंत्राचें शारीरशास्त्र’ या आपल्या ग्रंथामध्यें व कांहीं निबंधांमध्ये अशा विविध स्थळी त्यानें आपले शोध ग्रंथित केले आहेत. मज्जातंतूरचनाशास्त्रामुळें कोलिकेरची कीर्ति अडळ झाली आहे. १८४५ मध्यें झूरिच येथें असतांनाच मज्जातंतूचें मज्जागोलकांशीं साहचर्य असतें असें सिद्ध करून मध्यवर्ती मज्जातंतुरचनेसंबंधीं होणार्‍या विचाराचा जणुंकाय त्यानें पायाच घातला असें म्हणता येईल. त्यानंतर त्यानें मज्जातंतुरचनेच्या सूक्ष्मपिंडरचनाशास्त्राबद्दल अत्यंत परिश्रम करून मेंदू व पृष्ठरज्जू यांत एकत्र विणले गेलेले गोलक व तंतु ज्यामध्ये सांपडतात असें गुतांगुंतीचे नमुने पाहिल्यामुळें उत्पन्न झालेले कठिण प्रश्न सोडविण्याच्या कामीं त्यानें फार परिश्रम केले व त्यांत यशहि मिळविलें. अगदीं म्हातारपणीं सुद्धा विश्रांति घ्यावयाचें सोडून देऊन त्यानें  मज्जातंतु विज्ञान शास्त्रासंबंधीं शोध लावले. वृद्धावस्थेंत असूनहि गॉलगी पद्धतीचें महत्त्व कळतांच पुन: नव्या साधनांचा अवलंब करून मज्जातंतुरचनेच्या शोधास तो प्रवृत्त झाला. आपल्या हयातीच्या पूर्वार्धात कोलिकेर हा शारीरशास्त्राचा व इंद्रियविज्ञानशास्त्राचा अध्यापक होता. सूक्ष्मपिंडरचना शास्त्रासंबंधी त्यानें जे परिश्रम केले त्यांतून इंद्रियविज्ञान शास्त्राबद्दल नवीन शोध निष्पन्न झाले एवढेंच नव्हे तर प्रयोगानें सिद्ध होणारे नवीन शोध करून त्यानें त्या शास्त्रांत भर टाकिली. खरोखर इतक्या अष्टपैलू व्यासंगाचा मनुष्य पाहावयाचा असेल तर आपणास कित्येक शतकें फार मागें जावें लागेल. जोहानेस मुल्लरच्या काळीं इंद्रियविज्ञानशास्त्र व शारीरशास्त्र यांचा व्यतिरेक करावा असें कोणासच वाटलें नाहीं. कोलिकेरनें त्यांचा अन्वय घडवून आणला व हीं दोन्हीं शास्रें अगदीं भिन्न अशीं मानलीं जाऊ नयेत असें प्रतिपादन केलें. एवढ्या योग्यतेच्या पुरुषाला मानमरातब मिळाला नाहीं असें कसें होईल! पूर्वी नुस्ता कोलिकेर असा त्याचा उल्लेख होत असे; परंतु पुढें व्हॉन ही पदवी त्याच्या नांवास जोडली गेली. अनेक देशांनील विद्वान् लोकांच्या मंडळांचा तो सदस्य झाला होता. इंग्लंडात त्याची प्रसिद्धि झालीं व १८६० मध्यें त्यास रॉयल सोसायटीचा फेलो करण्यांत आलें. पुढे १८१७ मध्ये बहुमोल `कॉपले पदक’ देऊन सोसायटीने कोलिकेरचा अत्यंत सन्मान केला.

   

खंड ११ : काव्य - खते  

  काव्य

  काव्हूर

 

  कॉव्हेंट्री
  काश
  काशी
  काशीनाथोपाध्यायं
  काशीपूर, त ह शी ल
  काशीफळ
  काशीबाई पेशवे
  काशीराज पंडित
  काश्गर
  काश्मीर संस्थान
  काश्मीरी
  काश्मीरी ब्राह्मण
  काश्मिरी भाषा
  काश्मोर
  काश्यप
  काष्टिन
  कास
  कासगंज त ह शी ल
  कासरगोड, ता लु का
  कासलपुरा
  कांसव
  कासार
  कांसार - वाणी
  कासारबारी (द्वार)
  कासाला
  कासिया
  कासीमबझार
  कासूर
  कासेगांव (१)
  कासेगांव
  कॅस्टेलो ब्रंको
  कास्पियन समुद्र
  काहूत
  काळपुळी
  काळहोळ
  काळाआजार
  काळा चौतरा
  काळा पहाड
  काळा बाग, ज मी न दा री
  काळा बाग छावणी
  काळासमुद्र
  काळी नदी
  काळी सिंध
  किउंथल
  किओटो
  किंकर
  किंकरी
  किक्ली
  किग्गतनाड
  किंग्जटाउन
  किंग्जलिन
  किंग्स्टन
  किचनेर लॉर्ड (१८५०-१९१६)
  किच्चौंचा
  किट्स सेंट
  किंडत, पो ट जि ल्हा
  किंडर गार्टन
  किड् बेंजामिन (१८५८)
  कित्तुर
  किंनगिन ता लु का
  किनवत
  किनवत जंगल
  किनु
  किन्नर
  किन्हई
  किन्हळ
  किंपुरूषवर्ष
  किबमरो
  किंबर्ले
  किमेदिजमीनदार
  किरगेरी
  किरवंत
  किरवळें
  किराईत
  किराकत
  किरात
  किरार
  किरीटी
  किरौली
  किर्घी
  किर्चाफ, गुस्टाब राबर्ट
  किर्मीर
  किर्लोस्कर, बळवंत पाडुरंग उर्फ अण्णासाहेब
  किलकिल यवन
  किल सैफुल्ल
  किल सोभ सिंध
  किलार्ने
  किलिमनूर
  किलिमांजारो
  किल्लेकोट व तटबंदी
  किलहार्न डॉ. एफ्
  किशनगंज, पो ट वि भा ग
  किशनगड सं स्था न
  किशनचंद
  किशोरगंज पो ट वि भा ग
  किष्किंधा
  किसान
  कीकट
  कीचक
  कीचक जात
  कीटक अथवा षट्पद
  कीटस् जॉन
  कीन चार्लस सॅम्युएल
  कीफ, प्रां त
  कीर
  कीरतपूर
  करिथर
  कीर्तन
  कीर्तने, नि ळ कं ठ ज ना र्द न
  कीर्तने, विनायक जनार्दन
  कील
  कीलकरै
  कीलिंग बेटें
  कुकरमुंडे
  कुकी
  कुंकुमवृक्ष
  कुकुर
  कुंकू
  कुक्शी
  कुक्सहॅवन
  कूंग्ययोन
  कुंच, त ह शी ल
  कुचबिहार, सं स्था न
  कुचला
  कुंचावन
  कुंजपुर
  कुंजर
  कुंजा
  कुंजुरी
  कुंज्रा
  कुटकी
  कुटासा
  कुटुंब
  कुट्टापरान्तक
  कुठार
  कुडची
  कुंडल
  कुडलगी
  कुडवक्कल
  कुडवासल
  कुडळा
  कुडा
  कुंडापूर ता लु का
  कुडालोर ता लु का
  कुडाळ
  कुडाळदेशकर ब्राह्मण
  कुडाळसंगम
  कुंडिनपुर
  कुडुमी
  कुडें
  कुणकुंबी
  कुणबी
  कुतउलआमारा
  कुंतनहसहळ्ळी
  कुंतल
  कुंताप
  कुंति
  कुंतिभोज
  कुतियान
  कुंती
  कृतुबदिया
  कुत्तालम्
  कुत्बमिनार
  कुत्बशहा
  कुत्बशाही
  कुत्बुद्दीन-ऐबक
  कुत्रा
  कुत्रु
  कुत्स
  कुंदकुंदाचार्य
  कुंदगोळ
  कुंदरेमुख
  कुंदा टेंकडी
  कुंदा तहशील
  कुनिगल
  कुनिहार
  कुन्ड्ट
  कुन्ननकुलम्
  कुन्नूर
  कुन्हळ
  कुंबुम्
  कुबेर
  कुब्ज विष्णुवर्धन
  कुब्जा
  कुंभ
  कुंभकर्ण
  कुंभकोणस्
  कुंभराणा
  कुंभळगड
  कुंभा
  कुंभार
  कुंभारकाम
  कुंभारडी डोंगर
  कुंभेर
  कुंभोज
  कुम
  कुमठा ता लु का
  कुमाऊन
  कुमार
  कुमारखली
  कुमारजीव
  कुमारदेवी
  कुमारधारी
  कुमारपाल
  कुमारराज
  कुमारिल भट्ट
  कुयली
  कुरकुंब
  कुरंगगड-अलंगगड
  कुरडू
  कुरम एजन्सी
  कुरम नदी
  कुरमवार
  कुरमी
  कुरवा
  कुरसेंग पो ट वि भा ग
  कुराण
  कुराबर

  कुरिग्राम पो ट वि भा ग

  कुरू
  कुरूजांगल
  कुरूंद
  कुरूंदवाड
  कुरूनेगॅला
  कुरूपांचाल
  कुरूंबा
  कुरूंब्रनाड
  कुरूयुद्ध
  कुरूवर्ष
  कुरूष्पाल
  कुरूक्षेत्र
  कुर्तकोटी
  कुर्दिस्तान
  कुर्ला
  कु-हा
  कु-हाडखुर्द्द
  कुल
  कुलपहार
  कुलशेखर
  कुलशेखरपट्टणम्
  कुलाची
  कुलाबा
  कुलाबा किल्ला
  कुलित्तलइ
  कुलुइन्सूर अथवा कुटेश्वर
  कुलु तहशील
  कुलुहा
  कुवम
  कुवलयापीड
  कुवलाश्व
  कुश
  कुशद्वीप
  कुशध्वज
  कुशनाभ
  कुशलगड
  कुशस्थली
  कुशान
  कुशाव
  कुशावर्त
  कुशिनगर
  कुष्ठ
  कुष्तगी
  कुष्तिया
  कुसवन
  कुसाजी भोंसले
  कुसुगल
  कुसुंबा
  कुंहरसेन
  कुळकर्णी
  कुळिथ
  कूका
  कूटमाळी
  कूडलगी
  कूंदियन
  कूबा
  कूर्ग
  कूर्म
  कूर्मदास
  कूर्मपुराण
  कृतवर्मा
  कृति
  कृत्तिका
  कृत्तिवास
  कृप
  कृपाराम
  कृमिसमूह
  कृषिकर्म किंवा शेती
  कृष्ण
  कृष्णकवि
  कृष्णगर
  कृष्णदत्त
  कृष्णदयार्णव
  कृष्णदास
  कृष्णदासमुद्गल
  कृष्णदेवराय
  कृष्णदेव होयसळ
  कृष्णद्वैपायन
  कृष्णनाईक वरंगळकर
  कृष्णमूत्र ज्वर
  कृष्ण याज्ञवलकी
  कृष्णराजपेठ
  कृष्णराव खटावकर
  कृष्णराव बल्लाळ काळे
  कृष्णाकुमारी
  कृष्णागिरी
  कृष्णा जिल्हा
  कृष्णाजी कंक
  कृष्णाजी त्रिमल
  कृष्णाजी नाईक जोशी
  कृष्णाजी भास्कर
  कृष्णाजी विनायक सोहोनी
  कृष्णा नदी
  कृष्णान्वक
  केअर्नस, जॉन एलियट
  केइ द्वीपसमूह
  केओंझर संस्थान
  केकती
  केकय
  केकरी
  केकुल फ्रेडरिक ऑगस्ट
  केंजळगड, अथवा घेरखेळज किल्ला
  केटर हेन्री
  केटी
  केटो मार्कस पो र्शि अ स
  केटो मार्कस दुसरा
  केडीझ
  केणी
  केदारनाथ
  केदारभट्ट
  केंदूर
  केंदूली
  केंद्रापारा
  केन
  केनिया
  केनिया पर्वत
  केनिलवर्थ
  केन्सिंग्टन
  केप कोस्ट
  केप टाउन
  केप प्राव्हिन्स
  केप्लर योहान
  केंब्रिज
  केरल
  केरवली
  केराढी
  केरूर
  केरो
  केलडी
  केलसी
  केला
  केल्व्हिन विल्यम थामसन लॉर्ड
  केवट
  केवडा
  केशर
  केशव
  केशवचंद्र सेन
  केशवपुर
  केशवस्वामी
  केशी
  केशोरइपाटण
  केसरिया
  केसरी
  केसरीनाथ
  केसरीय
  केसीध्वज
  केसो भिकाजी दातार
  केळ
  केळवाडा
  केळवाडी
  केळवे माहीम
  केळापुर
  केळोद
  कैकाडी
  कैकुबाद
  कैकेयी
  कैकोलन
  कैटभ
  कैथल
  कैफेंगफु
  कैमगंज
  कैमुर
  कैय्यट
  कैराण
  कैलास
  कैवर्त जात
  कैसर गंज
  कोइनिग, कार्ल रूडाल्फ
  कोइंबतूर
  कोइंब्रा
  कोइरी
  कोइल कुंतल
  कोकटनुर
  कोंकण
  कोंकणपुर
  कोंकणस्थ वैश्य
  कोंकणी
  कोंकणी भाषा
  कोकनाडा
  कोकंब
  कोका
  कोकिल
  कोकिलाव्रत
  कोको
  कोकोनॉर
  कोकोबेटें
  कोंगनोली
  कोंगाळव
  कोंगू देश
  कोच जात
  कौचाबंबा
  कोचिन
  कोचिनील किडे
  कोट
  कोंट, ऑगस्ट
  कोटकपुरा
  कोटगड
  कोटगळ
  कोटगिरी
  कोटचांदपूर
  कोटद्वार
  कोटपुतळी
  कोटा, संस्थान
  कोटा ता लु का
  कोटापल्ली
  कोटी
  कोटुमचगी
  कोटेश्वर
  कोट्टापट्टम्
  कोट्टायम्
  कोट्टारू
  कोट्टूरू
  कोट्रा किंवा सांगानी
  कोठारिया
  कोठी
  कोठी
  कोठूर
  कोड
  कोंडका
  कोंडगल
  कोंडगांव
  कोडचांद्री
  कोंडपल्ली
  कोडमगी
  कोंडविडु
  कोंडवीडू गाणदेव
  कोंडाणे
  कोंडाणें किल्ला
  कोडीनार
  कोडैकानल, ता लु का
  कोडौंग
  कोण्णूर
  कोतवाल
  कोत्रंग
  कोत्रा
  कोत्री, ता लु का
  कोथिंबीर
  कोंदिवटी लेणीं
  कोद्रु
  कोनारक
  कोनिग्जबर्ग
  कोनोल्ली कालवा
  कोन्नूर
  कोन्हे राम कोल्हटकर
  कोन्हेरराव फांकडे
  कोपनहेगन
  कोपरगाव
  कोपर्निकस निकोलस
  कोपळ
  कोपागंज
  कोप्प
  कोप्पल
  कोंबड्या
  कोबर्ग
  कोबी
  कोम-मौजे-कसबा
  कोमटी
  कोमारपाइक
  कोमिल्ल गांव
  कोयी
  कोरकई
  कोरपूट तहशील
  कोरफड
  कोरा
  कोरिंग
  कोरिया
  कोरिया संस्थान
  कोरी
  कोरूना शहर
  कोरेगांव (१)
  कोरेगांव (२)
  कोर्कू जात
  कोर्ट
  कोर्टरॉय
  कोर्डोफान
  कोयार्क लोक
  कोर्वइ
  को-हा
  कोल
  कोलकइ
  कोलगांग
  कोलघा
  कोलचिस
  कोलचेस्टर
  कोलंब, चार्लस आगस्टिन
  कोलंबस
  कोलंबस रा ज धा नी
  कोलंबिया
  कोलबेर
  कोलंबो
  कोलब्रुक
  कोलम
  कोलाचल
  कोलायन
  कोलार
  कोलार सरोवर
  कोलिकेर, रूडोल्फ आलबर्ट व्हॉन
  कोलेगल
  कोलेरिज सॅम्युअल टेलर
  कोलेरून
  कोलोन
  कोलोफोन
  कोलोरॅडो
  कोल्लंगड
  कोल्लमशक
  कोल्लैमलई
  कोल्हटकर, भाऊराव
  कोल्हा
  कोल्हाटी
  कोल्हाण
  कोल्हापूर
  कोवनो
  कोवेलंग
  कोश
  कोशिंब
  कोशी
  काशी
  कोष्टी
  कोष्ठ
  कोस
  कोसगी
  कोसम
  कोसल
  कोसीगी
  कोस्टारिका
  कोहइबाब
  कोहली
  कोहलू
  कोहळा
  कोहाट
  कोहिस्तान
  कोहीम
  कोहीर
  कोळसा
  कोळिंजन
  कोळी
  कोळीजात
  कोळ्ळीप्पाक्कई
  कौटिल्य
  कौण्डिन्य
  कौण्डिन्यपुर
  कौपर, वि ल्य म
  कौरव
  कौल
  कौशांबी
  कौषीतकी, ब्रा ह्म ण
  कौसल्या
  क्यबिन
  क्यवक्कू
  क्यान्डू, मेजर टी
  क्युरी, पेरी व मॅडम
  क्युरेषी
  क्यूबा
  क्यूमी
  क्यैकटो
  क्यैकमराव
  क्यैकलत
  क्यैक्कमी
  क्यैंगटन
  क्यैंगलोन
  क्यैंधकम
  क्योनपिआव
  क्यौकपदौंग
  क्यौकप्यू
  क्यौकक्यी
  क्यौक्तन
  क्यौक्ता
  क्यौक्से
  क्यौगोन
  क्रॅकौ
  क्रतु
  क्रप आल्फ्रेड
  क्रमवंत
  क्रायसीन
  क्रॉय सेंट
  क्राँस्टाट
  क्रियावाद
  क्रिसा
  क्रीट
  क्रूगर
  क्रून्स्टाड
  क्रेक
  क्रेसी
  क्रोपॉटकिन
  क्रोमाइट
  क्रौंचद्वीप
  क्लाइव्ह
  क्लासिअस, रूडाल्फ जुलिअस इम्यान्युएल
  क्लोजपेट
  क्लोरोफार्म
  क्विटो
  क्विबेक
  क्विलान
  क्वीन्स्टौन
  क्वीन्सलंड
  क्वील्हानी
  क्वेकर पंथ
  क्वेटापिशीन
  क्वेटा
 
  खगरिया
  खंगार
  खगौल
  खजुराहो
  खजुवा
  खजुहा
  खजूर
  खझर
  खटाव
  खटौली
  खट्वांग
  खंड
  खडक, ओ ळ ख
  खडकवासलें तलाव
  खडकी
  खंडगिरी
  खंडायत
  खंडाळ
  खंडाळा
  खडीचा दगड
  खडीचें काम
  खंडपरा
  खंडेराव गायकवाड
  खंडेराव गुजर
  खंडेराव दाभाडे
  खंडेराव हरि
  खंडेराव होळकर
  खंडेलवाल
  खंडेला
  खंडोजी माणकर
  खंडो बल्लाळ
  खंडोबा
  खतें

 

 

   

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान निर्मित महत्वपूर्ण संकेतस्थळे  

   

पुजासॉफ्ट, मुंबई द्वारा निर्मित
कॉपीराइट © २०१२ --- यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई - सर्व हक्क सुरक्षित .